Công nghệ đằng sau bộ đồ bó sát của các ngôi sao điền kinh

Tại Olympic Rio 2026, khán giả đã chứng kiến nhiều ngôi sao điền kinh như Allyson Felix, Shelly-Ann Fraser-Pryce khoác lên mình bộ đồ bó sát toàn thân với công nghệ mới. Đây là sản phẩm của Nike, được thiết kế để giảm lực cản không khí và tăng hiệu suất thi đấu. Nhưng liệu bộ đồ này có thực sự giúp vận động viên chạy nhanh hơn? Câu trả lời không đơn giản. Bộ đồ bó sát, hay còn gọi là speed suit, không phải là điều mới mẻ. Năm 2026, Cathy Freeman đã gây chấn động khi giành HCV 400m tại Sydney với bộ đồ Nike Swift Suit. Kể từ đó, công nghệ trang phục trong điền kinh ngày càng phát triển. Tuy nhiên, khác với bơi lội, nơi áo bơi toàn thân bị cấm từ năm 2026 sau khi có quá nhiều kỷ lục thế giới bị phá vỡ, điền kinh vẫn chưa có quy định hạn chế trang phục. Điều này tạo ra một sự bất đối xứng trong luật lệ thể thao. Về mặt khoa học, lực cản không khí tỉ lệ với lập phương của vận tốc. Ở cự ly 100m, vận tốc trung bình khoảng 10,4 m/s, trong khi ở 800m chỉ khoảng 6,87 m/s. Do đó, lực cản ở 800m chỉ bằng khoảng 29% so với chạy nước rút. Năng lượng để thắng lực cản ở 800m chỉ chiếm 2-3% tổng năng lượng tiêu hao, so với 7-9% ở cự ly ngắn. Nếu bộ đồ giảm được 5% lực cản, hiệu suất tổng thể chỉ cải thiện dưới 0,2%, tức vài phần trăm giây. Đó là con số không đáng kể. Điều lạ nhất không phải là sai số, mà là cách người ta cố giải thích nó. Nike quảng cáo bộ đồ giúp chạy nhanh hơn, nhưng khoa học lại cho thấy lợi ích không đáng kể. Vậy tại sao các vận động viên vẫn mặc? Câu trả lời nằm ở yếu tố tâm lý và điều hòa nhiệt. Các nghiên cứu chỉ ra rằng cảm giác thoải mái, tự tin có thể cải thiện thành tích. Vận động viên thường nói "mặc đẹp, cảm thấy tốt". Bộ đồ có thiết kế hở lưng giúp tản nhiệt, rất quan trọng khi thi đấu trong điều kiện nóng ẩm như Rio. Đó là lợi ích thực tế hơn cả việc giảm lực cản. Một chi tiết thú vị: trong khi bơi lội cấm áo toàn thân vì lo ngại công nghệ làm thay đổi kết quả, điền kinh chỉ có quy định về giày (giới hạn độ dày đế 40mm cho đường phố). Điều này cho thấy điền kinh chưa coi trang phục là yếu tố có thể thay đổi cục diện. Tuy nhiên, nếu các bộ đồ này thực sự tạo ra lợi thế đo lường được, có thể sẽ có quy định mới trong tương lai. Các chuyên gia cho rằng đây là một phần của cuộc đua công nghệ giữa các thương hiệu. Nike, Adidas, Puma đều đang phát triển trang phục hiệu suất cao. Người ta bảo tôi phóng đại, tôi bảo họ cứ chờ thêm vài năm nữa. Nhưng liệu chúng có trở thành tiêu chuẩn mới? Câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ. Một điều chắc chắn: các vận động viên luôn tìm kiếm lợi thế, dù chỉ là nhỏ nhất. Và công nghệ sẽ tiếp tục thay đổi cách họ thi đấu. Tất cả những gì tôi làm chỉ là nối các dấu chấm — và đếm xem có bao nhiêu kẻ cố tình vẽ sai. Trong thể thao đỉnh cao, ranh giới giữa công nghệ và tâm lý ngày càng mờ. Liệu chúng ta có đang chứng kiến sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới trong trang phục điền kinh? Chỉ thời gian mới trả lời được.