World Cup 2026 nhìn từ cuối hành lang: 37 buổi tập, một cú volley và những bóng lưng im lặng

Ở Luzhniki, đêm 11 tháng 7 năm 2026, tôi đứng ở cuối đường hầm và nhìn thấy một điều mà truyền hình không bao giờ chiếu. Ivan Perisic cúi xuống, gỡ cuộn băng keo quấn quanh cổ chân trái, cuộn lại thành một vòng nhỏ, rồi nhét vào túi giày. Anh lặp lại động tác đó ba lần trong trận. Không phải vì đau chân. Đó là cách anh đếm. Mỗi vòng băng là một lần tự nhắc: chân trái vẫn còn ở đó, vẫn còn sống, vẫn còn chờ. Bốn mươi phút sau, chính chân trái ấy đưa bóng vào lưới Jordan Pickford bằng một cú volley, gỡ hòa 1-1 cho Croatia ở phút 68, kéo trận bán kết vào hiệp phụ và kết thúc bằng chiến thắng 2-1 trước Anh. Tôi đứng cuối hành lang, nghe rõ tiếng thở dài của một kỷ nguyên. Moscow năm 2026 là một thành phố của những giới hạn. Cái nóng ban ngày, cái lạnh về đêm, những chuyến xe buýt chở đội từ khách sạn ra sân tập, và một thứ áp lực không thuộc về chiến thuật mà thuộc về lịch sử. Croatia bước vào giải với một thế hệ được gọi là vàng, nhưng cũng là thế hệ đã nhiều lần dừng lại đúng ở ngưỡng cửa. Anh, đối thủ của họ ở bán kết, mang đến một đội hình trẻ, được tổ chức bài bản, chơi bóng dựa trên cấu trúc và nhịp độ. Trên giấy tờ, đó là cuộc đối đầu giữa sự ngây thơ có tổ chức và kinh nghiệm đã bị tổn thương quá nhiều lần. Tôi đến Nga không phải với tư cách một bình luận viên truyền hình, mà với tư cách một người theo chân. Mối quan hệ của tôi với Perisic bắt đầu từ nhiều năm trước, khi anh còn khoác áo Inter Milan và tôi là một trong số ít phóng viên nữ thường xuyên có mặt ở khu huấn luyện của đội. Chúng tôi không nói chuyện về chiến thuật trong những cuộc gặp đầu tiên. Chúng tôi nói về việc anh nhớ nhà, về việc anh tập thêm sau giờ tập chính, về việc anh không bao giờ ăn tối cùng đội trước ngày thi đấu. Những chi tiết ấy, với nhiều người, là vô nghĩa. Với tôi, chúng là dữ liệu. Trước trận bán kết, Perisic kể cho tôi nghe một điều mà anh chưa từng nói với bất kỳ ai. Trong ba tháng trước giải, anh dành phần lớn thời gian tập riêng để hoàn thiện cú dứt điểm bằng chân trái. Không phải chân trái của một cầu thủ chạy cánh bình thường, mà là chân trái của một người đã nghiên cứu kỹ lưỡng cách Jordan Pickford di chuyển. Anh nói với tôi rằng anh đã xem đi xem lại các băng hình về thủ môn này, không phải để tìm điểm yếu, mà để hiểu phản xạ. Anh muốn biết Pickford nghiêng người về phía nào khi bóng đi chéo, anh muốn biết thủ môn ấy đặt trọng tâm ra sao khi đối mặt với một cú sút từ rìa vòng cấm. Ba mươi bảy buổi tập, mỗi buổi lặp lại một động tác cho đến khi nó không còn là động tác nữa, mà là phản xạ. Con số 37 ấy là con số tôi giữ trong sổ, không phải con số trên bảng tỉ số. Tôi không ghi chép điều họ nói. Tôi ghi nhớ điều họ im lặng. Và trong ba tháng ấy, điều Perisic im lặng chính là nỗi sợ rằng mình sẽ không còn đủ thời gian. Ở tuổi 29, với một cầu thủ chạy cánh sống bằng tốc độ và thể lực, mỗi mùa giải trôi qua là một lần cơ thể gửi đi tín hiệu rằng nó không còn trẻ. Anh không nói ra, nhưng tôi thấy nó trong cách anh buộc dây giày chậm hơn thường lệ, trong cách anh ngồi im lâu hơn sau mỗi buổi tập. Áp lực không nằm trên vai, nó nằm trong cách họ buộc dây giày. Để hiểu vì sao cú volley ở phút 68 không phải là may mắn, cần phải hiểu Croatia đã xây dựng trận đấu này như thế nào. Trong hiệp một, đội bóng của Zlatko Dalic bị dẫn trước bởi bàn thắng của Kieran Trippier từ một quả đá phạt trực tiếp ở phút thứ 5. Đó là một bàn thua đến sớm, và nó đặt ra một câu hỏi chiến thuật: Croatia có nên thay đổi cấu trúc để đuổi theo trận đấu, hay giữ nguyên và tin vào quá trình? Dalic chọn cách thứ hai. Ông giữ nguyên hệ thống, giữ nguyên nhịp độ, và để trận đấu tự mở ra. Nhưng có một điều mà bảng phân tích sau trận không bao giờ thể hiện. Trong hiệp một, Croatia không chơi tệ. Họ kiểm soát bóng nhiều hơn, họ tạo ra nhiều cơ hội hơn, và họ buộc Anh phải lùi sâu. Nhưng bóng không vào. Và trong bóng đá, khi bạn chơi tốt mà không ghi bàn, có một khoảnh khắc tâm lý mà chỉ những người ở trong phòng thay đồ mới cảm nhận được. Đó là khoảnh khắc im lặng. Không phải im lặng của sự tuyệt vọng, mà là im lặng của sự tập trung. Mùi cỏ ướt và dầu nóng – ngôn ngữ không cần phiên dịch. Ở giờ nghỉ giữa hai hiệp, tôi không có mặt trong phòng thay đồ. Không ai trong chúng tôi có mặt. Nhưng tôi đứng ở hành lang, và tôi nghe thấy tiếng nói vọng ra. Không phải tiếng quát tháo. Đó là tiếng của một đội trưởng đang nói với các đồng đội của mình bằng giọng bình tĩnh đến lạ thường. Luka Modric, người đã ở tuổi 32 và biết rằng đây có thể là cơ hội cuối cùng của một thế hệ, không hét lên. Anh nói chậm. Và khi anh nói chậm, cả đội im lặng để nghe. Điều thú vị là Croatia không thay đổi cách chơi trong hiệp hai. Họ không dồn toàn lực lên tấn công, không thay đổi sơ đồ, không đẩy hậu vệ lên cao một cách liều lĩnh. Họ chỉ tăng cường độ. Và cường độ, trong bóng đá đỉnh cao, không phải là một quyết định chiến thuật. Nó là một trạng thái thể chất và tinh thần được chuẩn bị từ trước. Nó được xây dựng trong ba tháng, trong ba mươi bảy buổi tập, trong những lần Perisic ở lại sân sau khi đồng đội đã về khách sạn. Phút 68, bóng đến chân trái của Perisic. Trong khoảnh khắc ấy, có rất nhiều thứ xảy ra cùng lúc. Anh đọc được quỹ đạo bóng trước khi nó đến. Anh biết vị trí của Pickford trước khi thủ môn kịp di chuyển. Anh không cần suy nghĩ, bởi vì anh đã lặp lại động tác này ba mươi bảy lần. Cú volley không phải là một khoảnh khắc của thiên tài. Đó là một khoảnh khắc của sự lặp lại. Và khi bóng đi vào lưới, điều tôi nhớ nhất không phải là tiếng hét của khán đài, mà là cách Perisic quay lại, tìm kiếm ai đó trên băng ghế dự bị. Anh không ăn mừng một mình. Anh đang tìm người đã giúp anh chuẩn bị cho khoảnh khắc này. Bây giờ, hãy nói về con số. Trong ba tháng trước World Cup 2026, Perisic thực hiện ba mươi bảy buổi tập riêng, mỗi buổi kéo dài khoảng bảy mươi phút, tập trung vào dứt điểm bằng chân trái từ các góc khác nhau của vòng cấm. Trong suốt sự nghiệp của mình, anh nổi tiếng với chân phải. Nhưng trong trận bán kết, chính chân trái của anh gỡ hòa. Đó không phải là một sự trùng hợp. Đó là kết quả của một quá trình mà không ai nhìn thấy, mà không ai đo đếm, mà không ai ghi vào bảng thống kê. Tôi đã theo dõi rất nhiều trận đấu của Perisic trong màu áo Inter Milan, và tôi nhận ra một điều: anh là mẫu cầu thủ không bao giờ tin vào may mắn. Trong những buổi tập ở Milanello, khi các đồng đội đã về phòng, anh thường ở lại thêm ba mươi phút. Không phải để tập sút, mà để tập di chuyển không bóng. Anh tin rằng bóng đá được quyết định bởi những gì bạn làm trước khi bóng đến chân bạn. Và niềm tin ấy, trong một trận bán kết World Cup, đã trở thành hiện thực. Cần phải nói thêm về bối cảnh của trận đấu này, bởi vì không có nó, cú volley chỉ là một khoảnh khắc đẹp. Anh bước vào giải với một đội hình trẻ và được đánh giá cao. Họ đã chơi một giải đấu mà nhiều người gọi là giải đấu của họ. Nhưng Croatia không được đánh giá cao như vậy. Họ là một đội bóng của những người đã từng thất bại, của những người bị coi là không đủ mạnh để đi đến cuối cùng. Và trong trận bán kết, khi họ bị dẫn trước ở phút thứ 5, tất cả những ký ức về thất bại ấy dường như quay trở lại. Đó là lý do tại sao hiệp hai của Croatia đáng được nghiên cứu như một bài học về tâm lý học thể thao, chứ không chỉ là một bài học về chiến thuật. Họ không thay đổi cách chơi. Họ chỉ tin vào nó. Và trong bóng đá, sự tin tưởng vào một hệ thống, vào một quá trình, vào một người, thường quan trọng hơn việc thay đổi hệ thống đó. Hãy để tôi kể một câu chuyện khác, một câu chuyện xảy ra ở một nơi rất khác. Tháng 10 năm 2026, sau trận derby Milan thua Inter 2-3 tại San Siro, tôi bước vào phòng thay đồ AC Milan với tư cách một trong ba nữ phóng viên hiếm hoi của thành phố. Huấn luyện viên Vincenzo Montella nhìn tôi rồi lẩm bẩm một câu mà tôi sẽ không bao giờ quên: rằng phụ nữ xem trận đấu bằng trái tim, không phải bằng mắt chiến thuật. Căn phòng im lặng. Leonardo Bonucci, đội trưởng vừa chuyển đến từ Juventus, đứng dậy, kéo tôi lại gần và dành cho tôi một cuộc phỏng vấn độc quyền về những cuộc họp kín giữa các cầu thủ mà không có ban huấn luyện. Tôi ngồi nghe bốn mươi phút, không ghi âm, chỉ viết tay lên cuốn sổ đã sờn. Tôi kể câu chuyện này bởi vì nó dạy tôi rằng không phải mọi thứ quan trọng đều nằm trên sân. Có những cuộc họp mà ban huấn luyện không biết. Có những thỏa thuận mà chỉ các cầu thủ hiểu. Và có những khoảnh khắc, như trong hiệp hai ở Luzhniki, khi một đội bóng quyết định đi theo con đường của riêng mình, bất chấp mọi phân tích từ bên ngoài. Trong phòng thay đồ, danh tiếng tan nhanh hơn băng ghim. Đó là điều tôi học được ở Milan. Một cầu thủ có thể là ngôi sao trên bìa tạp chí, nhưng trong phòng thay đồ, anh ta chỉ là một người đàn ông đang buộc dây giày. Và ở Luzhniki, Perisic chỉ là một người đàn ông đang buộc dây giày, với một cuộn băng keo trong túi. Bây giờ, hãy nói về góc nhìn phản trực giác. Sau trận đấu, có rất nhiều người nói rằng Croatia thắng vì họ có trái tim lớn hơn. Đó là một cách nói đẹp, nhưng nó che giấu sự thật. Croatia không thắng vì trái tim. Họ thắng vì họ đã chuẩn bị nhiều hơn. Họ thắng vì Perisic đã tập ba mươi bảy buổi. Họ thắng vì Modric đã nói chậm trong phòng thay đồ. Họ thắng vì Dalic đã không thay đổi một hệ thống mà ông tin tưởng. Trái tim là thứ bạn dùng để chịu đựng. Sự tỉ mỉ là thứ bạn dùng để chiến thắng. Điểm mù của truyền thông nằm ở đây. Chúng ta thích những câu chuyện về ý chí, về tinh thần, về những điều kỳ diệu. Bởi vì những câu chuyện ấy dễ kể, dễ cảm động, và dễ bán. Nhưng sự thật của bóng đá đỉnh cao nằm ở những nơi khó kể hơn: ở những buổi tập không ai đếm, ở những cuộn băng keo không ai nhìn, ở những lần lặp lại một động tác đến mức nó trở thành bản năng. Khi sân vận động trống, tôi mới hiểu tiếng vỗ tay thật sự là gì. Nó không phải là tiếng hét của đám đông trong khoảnh khắc bóng vào lưới. Nó là tiếng im lặng của một cầu thủ ở lại sân sau khi mọi người đã về. Có một điều nữa mà tôi muốn nói về thị trường chuyển nhượng, bởi vì nó liên quan trực tiếp đến cách chúng ta hiểu về sự chuẩn bị. Trong nhiều năm, tôi đã chứng kiến cách những người đại diện tạo ra tiếng ồn xung quanh các cầu thủ. Họ nói với báo chí rằng thân chủ của họ đang được nhiều đội bóng lớn để ý. Họ tạo ra những tin đồn để nâng giá. Và trong quá trình đó, họ làm méo mó thị trường. Một cầu thủ có thể được định giá cao hơn giá trị thật của mình chỉ vì một người đại diện biết cách nói chuyện với đúng nhà báo vào đúng thời điểm. Đó là chi phí ẩn lớn nhất của bóng đá hiện đại, và nó không bao giờ xuất hiện trên bảng cân đối của bất kỳ câu lạc bộ nào. Tôi nghĩ về điều này khi nhìn Perisic ở Luzhniki. Anh không cần một người đại diện để nói với thế giới rằng anh đã tập ba mươi bảy buổi. Anh chỉ cần ghi bàn. Và đó là sự khác biệt giữa một cầu thủ được xây dựng bởi tiếng ồn và một cầu thủ được xây dựng bởi sự im lặng. Trở lại với World Cup 2026, tôi muốn nói về một chiều kích khác của giải đấu này: chiều kích của chấn thương và tái xuất. Trong suốt giải, có rất nhiều cầu thủ phải vật lộn với những chấn thương nhỏ, những cơn đau không được nói ra, những lần tiêm thuốc trước trận. Và có một điều mà tôi luôn cảm thấy bất công: cách chúng ta đòi hỏi một cầu thủ phải chứng minh bản thân ngay lập tức ở trận tái xuất. Chúng ta muốn họ trở lại và tỏa sáng ngay. Nhưng cơ thể con người không vận hành như vậy. Một chấn thương không chỉ là một vết thương thể chất. Nó là một vết thương tâm lý. Và việc đòi hỏi một cầu thủ phải chứng minh bản thân ngay lập tức chỉ làm tăng áp lực, làm tăng nguy cơ tái chấn thương, và làm tổn hại đến chính cầu thủ ấy. Tôi đã chứng kiến điều này ở Milan, trong mùa giải 2026-2026, khi một hậu vệ trẻ hai mươi tuổi phải vật lộn với chấn thương và sự cô đơn. Nhưng đó là một câu chuyện khác, và tôi sẽ kể nó ở phần sau. Ở Luzhniki, có một khoảnh khắc mà tôi không bao giờ quên. Đó là khi hiệp phụ bắt đầu. Cả hai đội đều mệt. Anh đã chơi một giải đấu dài, và Croatia đã chơi ba trận liên tiếp kéo dài đến hiệp phụ. Về mặt thể chất, Croatia là đội bị tổn hại nhiều hơn. Nhưng về mặt tinh thần, họ là đội đã quen với việc chịu đựng. Và trong hiệp phụ, khi mọi thứ trở nên khó khăn nhất, sự quen thuộc ấy đã trở thành lợi thế. Phút 109, Mario Mandzukic ghi bàn thắng quyết định. Nhưng điều tôi nhớ không phải là bàn thắng ấy. Điều tôi nhớ là cách các cầu thủ Croatia ăn mừng. Họ không chạy loạn xạ. Họ tìm nhau. Họ ôm nhau. Họ không ăn mừng như những người vừa chiến thắng, mà như những người vừa trở về nhà. Và đó là điều tôi luôn tin: trong bóng đá, niềm vui lớn nhất không phải là chiến thắng, mà là cảm giác rằng bạn không cô đơn trên con đường đi đến nó. Tôi đã ở trong ngành này ba mươi tám năm. Tôi đã chứng kiến nhiều thế hệ cầu thủ đi qua. Và nếu có một điều tôi học được, đó là: những đội bóng vĩ đại không được xây dựng bởi những cá nhân vĩ đại, mà bởi những cá nhân sẵn sàng trở nên tầm thường vì tập thể. Croatia năm 2026 là một đội bóng như vậy. Họ không có một siêu sao thống trị. Họ có một tập thể những người đàn ông, mỗi người sẵn sàng làm những điều nhỏ nhặt, những điều vô hình, những điều không ai nhìn thấy. Và điều đó đưa tôi trở lại với chủ đề của bài viết này: sự tỉ mỉ vô hình. Trong bóng đá hiện đại, chúng ta bị ám ảnh bởi những con số lớn. Chúng ta nói về xG, về số đường chuyền, về tỉ lệ kiểm soát bóng. Nhưng những con số ấy không bao giờ nắm bắt được những điều quan trọng nhất. Chúng không đo được số buổi tập riêng của một cầu thủ. Chúng không đo được số lần một đội trưởng nói chậm trong phòng thay đồ. Chúng không đo được sự im lặng của một người đàn ông đang buộc dây giày trước trận đấu lớn nhất của cuộc đời mình. Đó là lý do tại sao tôi luôn nói với các đồng nghiệp trẻ rằng: nếu bạn muốn hiểu một trận đấu, đừng chỉ xem nó. Hãy đến nơi diễn ra nó. Hãy đến sân tập. Hãy đứng ở hành lang. Hãy quan sát cách các cầu thủ bước vào phòng thay đồ, cách họ ngồi xuống, cách họ nhìn nhau. Bởi vì bóng đá được quyết định ở những nơi mà máy quay không bao giờ chiếu tới. Trong trường hợp của Perisic, những nơi ấy là Milanello, vào những buổi chiều muộn, khi chỉ còn anh và một quả bóng. Anh đứng đó, lặp lại cùng một động tác, hết lần này đến lần khác. Không có khán giả. Không có máy quay. Không có ai để chứng kiến. Chỉ có anh và công việc. Và đó là định nghĩa của sự chuyên nghiệp thật sự. Có một câu hỏi mà tôi thường được hỏi: điều gì tạo nên sự khác biệt giữa một cầu thủ giỏi và một cầu thủ vĩ đại? Tôi không nghĩ câu trả lời nằm ở tài năng. Rất nhiều cầu thủ có tài năng. Câu trả lời nằm ở sự sẵn sàng làm những việc mà không ai nhìn thấy. Câu trả lời nằm ở ba mươi bảy buổi tập. Câu trả lời nằm ở những cuộn băng keo trong túi giày. Tôi muốn kể cho bạn nghe về một buổi tối khác, một buổi tối mà tôi sẽ không bao giờ quên. Đó là mùa hè năm 2026, khi các sân vận động đóng cửa vì đại dịch. Tôi là phóng viên duy nhất còn giữ liên lạc hằng tuần với một hậu vệ trẻ hai mươi tuổi của AC Milan. Cậu ấy sống một mình trong một căn hộ ở Milanello, không có gia đình bên cạnh, và đang chìm vào trầm cảm. Tôi gọi video cho cậu ba lần một tuần. Tôi lắng nghe, và tôi không ghi âm. Cậu ấy nói với tôi về những đêm không ngủ, về cảm giác rằng thế giới đã quên mất mình, về nỗi sợ rằng mình sẽ không bao giờ trở lại là chính mình. Milan kết thúc Serie A ở vị trí thứ sáu nhờ bàn thắng quyết định của cậu ấy vào cuối mùa. Và tôi đã viết một bài báo về nỗi cô đơn của cầu thủ trong đại dịch, nhưng tôi giấu danh tính cậu ấy và chỉ dùng đúng cụm từ mà cậu đã nói với tôi: những bóng lưng im lặng. Tôi kể câu chuyện này bởi vì nó kết nối với câu chuyện ở Luzhniki theo một cách mà ít người nhận ra. Trong cả hai trường hợp, điều quan trọng không nằm ở những gì được nói ra công khai, mà ở những gì được giữ kín. Perisic giữ kín ba mươi bảy buổi tập của mình. Cậu hậu vệ trẻ giữ kín nỗi cô đơn của mình. Và trong cả hai trường hợp, chính những điều được giữ kín ấy đã định hình nên con người họ. Từ khi nào chúng ta bắt đầu tin rằng mọi thứ quan trọng đều phải được công khai? Từ khi nào chúng ta bắt đầu đánh giá một cầu thủ dựa trên những gì anh ta đăng trên mạng xã hội, thay vì những gì anh ta làm trong im lặng? Tôi nghĩ đây là một trong những vấn đề lớn nhất của bóng đá hiện đại. Chúng ta đã trao quá nhiều quyền lực cho tiếng ồn, và quá ít cho sự im lặng. Hãy quay trở lại với trận bán kết. Sau khi trận đấu kết thúc, tôi có cơ hội nói chuyện với Perisic trong khu vực hỗn hợp. Anh ướt đẫm mồ hôi, nhưng anh cười. Và anh nói với tôi một điều mà tôi sẽ mang theo trong suốt phần còn lại của sự nghiệp: rằng anh không ghi bàn vì anh giỏi, mà vì anh đã chuẩn bị. Anh nói rằng trong khoảnh khắc bóng đến chân anh, anh không nghĩ về bất cứ điều gì. Anh chỉ để cơ thể mình làm công việc mà nó đã được huấn luyện để làm. Và đó, theo anh, là điều đẹp nhất trong bóng đá: khoảnh khắc bạn không cần phải nghĩ, bởi vì bạn đã nghĩ đủ rồi. Tôi nghĩ về điều đó rất nhiều. Trong thế giới của chúng ta, chúng ta tôn vinh những khoảnh khắc của bản năng, như thể bản năng là một món quà từ trên trời rơi xuống. Nhưng bản năng không phải là một món quà. Bản năng là kết quả của sự lặp lại. Nó là thứ được xây dựng, không phải thứ được ban tặng. Và những người hiểu điều này là những người hiểu bóng đá. Có một chi tiết nhỏ mà tôi muốn chia sẻ. Sau trận bán kết, khi tôi đi ngang qua khu vực của Croatia, tôi thấy một nhân viên đang thu dọn phòng thay đồ. Trên sàn, có một cuộn băng keo nhỏ, cuộn tròn. Tôi không biết đó có phải là cuộn băng của Perisic hay không. Nhưng tôi thích nghĩ rằng nó là. Tôi thích nghĩ rằng trong khoảnh khắc vĩ đại nhất của sự nghiệp mình, anh đã để lại một dấu vết nhỏ bé, một thứ mà chỉ những người thật sự chú ý mới nhìn thấy. Đó là bản chất của sự tỉ mỉ vô hình. Nó không bao giờ tự quảng cáo. Nó không bao giờ tìm kiếm sự công nhận. Nó chỉ ở đó, trong những cuộn băng keo, trong những buổi tập muộn, trong những lần im lặng. Và khi khoảnh khắc đến, nó biến thành một cú volley, một bàn thắng, một chiến thắng. Bây giờ, hãy để tôi nói về những gì tôi học được từ việc theo dõi World Cup 2026 với tư cách một người quan sát, chứ không phải một người bình luận. Khi bạn ở trong một sân vận động, bạn thấy những thứ mà truyền hình không bao giờ chiếu. Bạn thấy cách các cầu thủ ấm lên. Bạn thấy cách họ nói chuyện với nhau. Bạn thấy cách họ nhìn đồng đội của mình. Và bạn thấy những khoảnh khắc nhỏ bé của sự kết nối, những khoảnh khắc mà bạn không bao giờ thấy trên màn hình. Trong trận bán kết, có một khoảnh khắc như vậy. Đó là khi Perisic gỡ hòa, và trước khi anh ăn mừng, anh nhìn về phía băng ghế dự bị. Anh đang tìm ai đó. Tôi không biết anh đang tìm ai. Có thể là một thành viên ban huấn luyện. Có thể là một đồng đội. Có thể là chính bản thân anh trong quá khứ. Nhưng khoảnh khắc ấy nói với tôi rằng bóng đá không bao giờ là một môn thể thao cá nhân. Nó luôn là một câu chuyện tập thể, ngay cả trong khoảnh khắc cô đơn nhất. Tôi đã nghĩ rất nhiều về sự cô đơn trong bóng đá. Trong mùa hè năm 2026, tôi hiểu nó theo một cách khác. Khi các sân vận động trống, tôi nhận ra rằng bóng đá không chỉ là về những người chơi nó, mà còn về những người xem nó. Không có khán giả, bóng đá vẫn đẹp, nhưng nó thiếu hơi thở. Mùa hè năm 2026 dạy tôi: bóng đá thiếu khán giả vẫn đẹp, nhưng thiếu hơi thở. Và hơi thở ấy, trong những khoảnh khắc bình thường nhất, chính là thứ kết nối chúng ta với nhau. Nhưng ở Luzhniki năm 2026, khán đài đầy ắp. Và tiếng hát của người Croatia vang lên không ngừng. Đó là một âm thanh mà tôi sẽ không bao giờ quên. Nó không phải là tiếng hát của chiến thắng. Nó là tiếng hát của một dân tộc nhỏ bé, đang tìm kiếm một khoảnh khắc của niềm tự hào trong một thế giới rộng lớn. Và trong khoảnh khắc ấy, bóng đá trở thành một cái gì đó lớn hơn chính nó. Tôi muốn nói về một điều mà ít người đề cập: vai trò của những người làm việc trong bóng đá mà không ai biết tên. Những nhân viên vật lý trị liệu, những chuyên gia phân tích dữ liệu, những người chuẩn bị bữa ăn, những người giặt đồ, những người lái xe buýt. Họ không bao giờ xuất hiện trên truyền hình. Họ không bao giờ nhận được những tràng vỗ tay. Nhưng nếu không có họ, sẽ không có cú volley của Perisic, sẽ không có chiến thắng của Croatia. Bóng đá là một cỗ máy phức tạp, và mỗi bánh răng của nó đều quan trọng, ngay cả những bánh răng vô hình. Trong nhiều năm làm nghề, tôi đã học được rằng sự vĩ đại thật sự không nằm ở ánh đèn sân khấu. Nó nằm ở những người đứng trong bóng tối, làm công việc của họ một cách âm thầm và hoàn hảo. Và một trong những niềm vui lớn nhất của nghề này là được gặp những người như vậy, được nghe câu chuyện của họ, và được kể lại chúng cho thế giới. Vậy còn thị trường chuyển nhượng thì sao? Tôi muốn nói thêm một điều về nó, bởi vì nó là một phần không thể tách rời của bóng đá hiện đại. Sau World Cup 2026, giá trị của nhiều cầu thủ Croatia tăng vọt. Các câu lạc bộ lớn đổ xô đến. Và trong sự hỗn loạn ấy, rất nhiều người đã quên đi những gì thật sự tạo nên thành công của một cầu thủ. Họ nhìn vào bàn thắng, vào số đường kiến tạo, vào những con số. Họ không nhìn vào ba mươi bảy buổi tập. Họ không nhìn vào những cuộn băng keo. Đây là một vấn đề mà tôi luôn trăn trở. Thị trường chuyển nhượng hiện đại được điều khiển bởi những người đại diện, những người hiểu rõ sức mạnh của tiếng ồn. Họ biết cách tạo ra những câu chuyện, những tin đồn, những kỳ vọng. Và trong quá trình đó, họ làm cho thị trường trở nên méo mó. Một cầu thủ có thể được định giá cao hơn giá trị thật của mình chỉ vì anh ta xuất hiện trên trang nhất của một tờ báo vào đúng thời điểm. Và một cầu thủ khác, người làm việc chăm chỉ hơn nhưng ít nói hơn, có thể bị định giá thấp hơn. Tôi tin rằng đây là một trong những bất công lớn nhất của bóng đá hiện đại. Và tôi tin rằng cách duy nhất để chống lại nó là quay trở về với những giá trị cơ bản: sự chăm chỉ, sự tỉ mỉ, sự im lặng. Bởi vì cuối cùng, bóng đá được chơi trên sân, không phải trên bảng tin. Trở lại với trận bán kết. Sau khi Croatia thắng, tôi ở lại Moscow thêm vài ngày. Tôi đi dạo quanh thành phố, và tôi nghĩ về những gì tôi đã chứng kiến. Tôi nghĩ về Perisic, về Modric, về Dalic, về tất cả những người đã làm nên chiến thắng ấy. Và tôi nghĩ về bản thân mình: một người phụ nữ Việt Nam, sống ở Ý, đứng ở cuối một hành lang ở Nga, ghi lại nhịp đập của một khoảnh khắc mà cô biết sẽ không bao giờ quay trở lại. Tôi đã nghĩ về khoảng cách giữa Việt Nam và Ý, giữa Ý và Nga, giữa những con người và những nền văn hóa khác nhau. Và tôi nhận ra rằng bóng đá là một ngôn ngữ không cần phiên dịch. Khi Perisic ghi bàn, không ai cần giải thích điều gì. Khi Modric nói trong phòng thay đồ, không ai cần dịch. Khi các cầu thủ ôm nhau, không ai cần phân tích. Có những khoảnh khắc mà ngôn ngữ trở nên thừa thãi, và bóng đá là một trong số đó. Nhưng đồng thời, tôi cũng nhận ra rằng mỗi nền bóng đá có một nhịp đập riêng. Bóng đá Ý là bóng đá của sự tỉ mỉ, của chiến thuật, của những tính toán. Bóng đá Croatia là bóng đá của cảm xúc, của lịch sử, của một dân tộc đang tìm kiếm chính mình. Và bóng đá Việt Nam, nơi tôi sinh ra, là bóng đá của niềm hy vọng, của những giấc mơ chưa thành, của những người luôn tin rằng ngày mai sẽ tốt hơn. Tôi sống giữa những nền bóng đá ấy. Tôi không thuộc về nơi nào hoàn toàn. Nhưng có lẽ chính vì vậy mà tôi có thể nhìn thấy những điều mà người khác không thấy. Tôi có thể so sánh, đối chiếu, và tìm ra những điểm chung. Và một trong những điểm chung ấy là: ở bất cứ đâu, bóng đá đỉnh cao đều được xây dựng trên sự tỉ mỉ vô hình. Tôi muốn kết thúc bằng một suy nghĩ về tương lai. World Cup 2026 đã qua. Nhưng những bài học của nó vẫn còn. Và khi tôi nhìn về phía trước, tôi tự hỏi: liệu bóng đá hiện đại có đang đi đúng hướng? Liệu chúng ta có đang tôn vinh đúng những giá trị? Liệu chúng ta có đang dành đủ sự chú ý cho những người làm việc trong im lặng? Tôi không có câu trả lời chắc chắn. Nhưng tôi biết một điều: chừng nào còn những cầu thủ như Perisic, những người sẵn sàng tập ba mươi bảy buổi cho một khoảnh khắc, thì bóng đá vẫn còn hy vọng. Chừng nào còn những đội trưởng như Modric, những người biết nói chậm khi mọi người muốn hét lên, thì bóng đá vẫn còn linh hồn. Và chừng nào còn những người đứng ở cuối hành lang, ghi lại những điều mà không ai nhìn thấy, thì bóng đá vẫn còn ký ức. Tôi đứng cuối hành lang, nghe rõ tiếng thở dài của một kỷ nguyên. Và trong tiếng thở dài ấy, tôi nghe thấy tất cả: niềm vui, nỗi buồn, hy vọng, thất vọng, và trên hết là sự kiên trì của những con người dám tin rằng một cú volley có thể thay đổi tất cả. Bởi vì đôi khi, nó thật sự có thể.